<< ACTUALITEITEN

Wereldgezondheidsdag: wanneer toegang tot zorg een grote uitdaging wordt

April 2026

Op 7 april herinnert de Wereldgezondheidsdag ons aan een vanzelfsprekendheid: gezondheidszorg zou nooit een luxe mogen zijn.

In België blijft het gezondheidszorgsysteem een van de meest toegankelijke van Europa. Toch wordt de toegang tot zorg voor een groeiend aantal mensen steeds kwetsbaarder. Door de stijgende kosten van het levensonderhoud en recente veranderingen in de terugbetaling van zorg en geneesmiddelen, moeten veel gezinnen vandaag moeilijke keuzes maken.

Hervormingen die de toegang tot geneesmiddelen veranderen

Sinds 1 januari 2026 zijn er verschillende maatregelen van kracht die een concrete impact hebben op wat patiënten voor hun geneesmiddelen betalen.

Er is een minimumremgeld ingevoerd: patiënten moeten voortaan minstens 1 euro per doosje betalen als ze recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming (BVT), en 2 euro voor de anderen. Dit geldt ook voor bepaalde geneesmiddelen die voorheen volledig werden terugbetaald (RIZIV, 2026).

Bovendien zijn bepaalde geneesmiddelen heringedeeld in categorieën met een lagere terugbetaling, waardoor het bedrag ten laste van de patiënt stijgt (BCFi, 2026; Testaankoop, 2026). Volgens Testaankoop zouden deze maatregelen meer dan 100 miljoen euro aan besparingen moeten opleveren.

In de praktijk betekent dit echter dat zelfs essentiële behandelingen voortaan kosten met zich meebrengen, wat een drempel kan zijn voor de meest kwetsbaren.

Een beschermend systeem... maar onvoldoende

Het Belgische systeem voorziet in belangrijke beschermingsmechanismen, zoals de BVT of de maximumfactuur (MAF), die de gezondheidsuitgaven van een gezin begrenst (RIZIV).

Sommige recente maatregelen versterken deze bescherming, zoals het verbod op ereloonsupplementen in de ambulante zorg voor begunstigden van de VBT (RIZIV, 2025-2026).

Toch wegen deze mechanismen niet altijd op tegen de gecumuleerde effecten van de stijgende kosten. Een deel van de uitgaven blijft immers ten laste van de patiënten, via het remgeld.

Zorguitstel is een realiteit

De cijfers tonen dat de toegang tot zorg een knelpunt blijft.

In 2025 geven bijna 3 op de 10 Belgen aan te hebben afgezien van gezondheidszorg, voornamelijk om financiële redenen (Listen-enquête voor Ethias, 2025).

In sommige regio's is de situatie nog nijpender: 41 % van de inwoners in Wallonië en Brussel verklaart in de afgelopen 12 maanden minstens één zorgverstrekking te hebben uitgesteld of afgezegd.

Tandheelkundige zorg behoort tot de meest getroffen zorgvormen, met afzeggingspercentages die kunnen oplopen tot 20 % bij de werkende bevolking en meer dan 40 % bij personen in arbeidsongeschiktheid.

Jongeren blijven niet gespaard: bijna één op de twee studenten zegt al minstens één keer te hebben afgezien van zorg (Solidaris, 2025).

Deze gegevens schetsen een verontrustende realiteit: voor een groeiend deel van de bevolking is zorg een afweging geworden.

Dit roept vragen op over de gevolgen op langere termijn van bepaalde beslissingen op het gebied van de gezondheidszorg. Situaties die snel behandeld hadden kunnen worden, dreigen te verergeren als de toegang tot zorg wordt vertraagd. Op termijn kan dit leiden tot ernstigere gevolgen voor de mensen en, paradoxaal genoeg, tot hogere kosten voor de samenleving.

Echte toegang tot zorg garanderen

Bij Resto’s du Cœur maakt hulp op het gebied van gezondheidszorg integraal deel uit van onze acties, naast voedselhulp, huisvesting en onderwijs.

Ter gelegenheid van de Wereldgezondheidsdag is het essentieel om eraan te herinneren dat toegang tot zorg niet beperkt blijft tot het bestaan van een terugbetalingssysteem. Het houdt in dat iedereen ook echt naar de dokter kan gaan, geneesmiddelen kan kopen en een behandeling kan volgen.

In een context waarin hervormingen gericht zijn op het beheersen van de overheidsuitgaven, is het onontbeerlijk ervoor te zorgen dat mensen in armoede niet de eersten zijn die afzien van zorg.

Want zorg zou nooit een sluitpost op de begroting mogen zijn.

Meer weten over de hulp bij gezondheidszorg bij de Resto’s du Cœur

Ons steunen